گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران |

كيفيت آب مصرفي استخرها يكي از موارد مهمي است كه بايد به آن توجه شود، چرا كه بيشتر استخرها از آب شهري استفاده ميكنند اما تعدادي به علت به صرفه بودن از نظر اقتصادي، از آب چاه استفاده ميكنند ولي در مجموع بايد آب مصرفي استخرها كلرزني شود.که در صورت رعايت نکردن بهداشت، بيماريهايي از طريق استخر به افراد منتقل ميشود كه از آن جمله ميتوان به بيماريهاي رودهاي مانند اسهال، شبه حصبه، ناراحتيهاي معده و نيز عفونتهاي گوش، چشم و بيني، بيماريهاي پوستي مقاربتي و تنفسي اشاره كرد. همچنين استفاده از سرويسهاي بهداشتي پيش از ورود كودكان به استخر اجباري است و شناگران نيز پيش از ورود به استخر بايد حتما دوش بگيرند و پس از خروج از آب بدن خود را شستشو دهند تا از ابتلاي احتمالي به آلودگيها پيشگيري شود. از طرفي، در صورت ابتلا به سرماخوردگي و يا هر نوع بيماري عفوني يا پوستي از ورود شناگران به استخر تا رسيدن به سلامت كامل بايد خودداري شود. شناگران پيش از ورود به استخر حتما بايد حداقل به مدت 30 ثانيه پاها را در حوضچه ضدعفوني قرار دهند و از ليف زدن، اصلاح صورت، استفاده از كرم و ماسكهاي زيبايي و جويدن آدامس خودداري کنند. از آنجا كه مخلوط شدن آب استخرها با مواد آرايشي و ترشحات بدن مانند عرق ميتواند خطراتي داشته باشد، از نظر شيميايي تصفيه آب استخر و گندزدايي مهم است. در عين حال ميزان pH مناسب آب استخر، 2/7 تا 8 است كه بالاتر يا پايينتر بودن آن مشكلات پوستي و چشميبه وجود ميآورد. درجه حرارت ايدهآل براي آب استخرها نيز بايد 26تا 28 درجه سانتيگراد باشد.
بسياري از ما به دليل ناآگاهي، مواقع زيادي سلامتمان را بيش از پيش به مخاطره مياندازيم؛ به طور مثال، در حين شستشوي ساده ميوهها. تا به حال، با خودتان فكر كردهايد كه بهترين راه براي تميز كردن توتفرنگي كه هم روي سطح خاك پرورش پيدا ميكند و هم به دليل فسادپذيري زياد به دفعات مورد سمپاشي قرار ميگيرد، چيست؟ متأسفانه از آنجا كه سطح توتفرنگي داراي خلل و فرج فراواني است و پوست يكنواختي ندارد، سموم دفع آفاتي كه براي پرورش اين ميوه به كار برده ميشود، به راحتي در آن نفوذ كرده و باقي ميماند و به راحتي نيز از آن خارج نميشود. از اين رو، شستن اين ميوه با آب نميتواند كمك چنداني بكند بلكه بايد باغداران و توليدكنندگان اين ميوه استانداردهايي را همواره مدنظر داشته باشند. به طور مثال، سمپاشي ميوهها در زماني باشد كه سموم فرصت كافي براي تجزيه شدن را داشته باشند. حتما با خود ميگوييد مگر سموميكه به ميوهها زده ميشوند پس از مدتي از بين ميروند؟ بايد در پاسخ به شما بگوييم بله، بر خلاف روزگار قديم، امروزه از سمومياستفاده ميشود كه پس از گذشت چند روز به طور كامل تجزيه شده و ديگر عوارض جانبي را كه سموم قديمي به همراه داشتند، در بدن ايجاد نخواهند كرد اما بسياري از مواقع توليدكنندگان به دليل بيتوجهي به استانداردهاي مصرف اين تركيبات، مخاطراتي را متوجه مصرفکنندگان خواهند كرد. امروزه، به طور كلي براي پرورش گياهان از سمومي استفاده ميشود كه پس از گذشت يك هفته تا 10 روز خود به خود تجزيه ميشوند و اگر پس از اين مدت خورده شوند، ديگر عوارض جانبي را براي مصرفكننده آن باقي نخواهند گذاشت. اما از آنجايي كه باغداران براي بيشتر ماندن اين ميوه در بازار پيش از برداشت و درست در زمان عرضه، توتفرنگيها را سمپاشي ميكنند، اين سموم در ميوه باقي مانده و در بافت آن نيز نفوذ ميكنند و فرصت كافي براي تجزيه شدن نخواهند داشت و به اين ترتيب عوارض جبرانناپذيري را براي بدن به همراه دارند. حتما ميگوييد اگر 20 روز زمان طول بكشد تا اينكه اين ميوه به دست مصرفكننده برسد، ديگر خبري از اين تركيبات زيانبار نخواهد بود. بايد در جواب به شما بگوييم كه به دليل آنكه اين ميوه بسيار ظريف بوده و زود فاسد ميشود، پس از برداشت نميتوان زمان زيادي را صرف كرد بلكه آن را بايد به سرعت به فروش رسانيد و به دست مصرفكننده رساند و به دنبال اين موضوع در درازمدت انواع سرطانها ميتواند گريبان مصرفكنندگان اين دسته از ميوهها را بگيرد. نكته ديگر درباره توتفرنگيهاي گلخانهاي است و اينكه بسياري از شما تصور ميكنيد محصولات گلخانه اي بسيار زيانبارتر هستند. به طور كلي، در روش گلخانهاي به دليل قابل كنترل بودن دما ميتوان در هر فصل سال حتي فصل سرما، محصولاتي را پرورش داد كه در شرايط عادي قابل پرورش نيستند. به طور مثال، خيار و گوجهفرنگي گلخانهاي و اين روزها توتفرنگيگلخانهاي. اما مشكل اساسي كه اين دسته از ميوهها با خود به همراه دارند، آن است كه اين دسته از ميوهها نيز به دليل سمپاشيهاي غيراستاندارد و به موقع نبودن اين فرآيند، ميتوانند سلامت مصرفكننده را با مخاطره رو به رو سازند و از آنجا كه كنترل كمي بر اين موضوع وجود دارد، اعتماد كمي ميتوان به سالم بودن اين دسته از محصولات داشت. البته اين معضل درباره محصولات مزرعهاي نيز وجود دارد و به اين معناست كه نبايد تنها به نوع گلخانهاي شك كرد. حتما با خود ميگوييد، ميتوان با زدن تركيبات ضد عفونيكننده تا حدودي از ميزان اين سموم كاست؟ در حالي كه بايد به شما بگوييم، اين تركيبات براي از ميان برداشتن ميكروبها و انگلها توصيه ميشوند و نميتوانند سموميرا كه تا حدودي در بافت ميوه نفوذ كرده است، از بين ببرند علاوه بر اينكه استفاده از اين تركيبات و يا قرار دادن طولاني مدت توتفرنگيها در آب به دليل نبودن پوست محافظ، ميتواند بافت خود ميوه را نيز متلاشي كرده و يا اين تركيبات شيميايي نيز به بافت ميوه نفوذ كنند و مشكل نه تنها حل نشود بلكه بزرگتر نيز بشود. پس تنها راه براي داشتن توتفرنگيهاي سالمتر، داشتن كنترل بيشتر مراجع ذيربط بر فعاليت پرورشدهندگان اين ميوه است تا به رعايت استانداردها توجه ويژهاي داشته باشند.

بحث تکراري تعرفههاي پزشکي که خبري داغ و تکراري در اول هر سال و همزمان با اعلام تعرفههاي جديد است، امسال داغتر از ساليان پيش شده است و پاي مجلس را نيز به اين قضيه باز کرده است. ماجرا از زماني شروع شد که برخي از مسوولان وزارت بهداشت و وزارت رفاه با انتقاد از عملکرد سازمان نظام پزشکي در شيوه تعرفهگذاري خدمات پزشکي و افزايش بيش از حد اين تعرفه ها زبان به گلايه گشودند و خواستار اصلاح آن و حتي لغو حق تعرفهگذاري از سازمان نظام پزشکي شدند.اما هيچ يک از اين گلهمنديها موجب نشد تا سازمان نظام پزشکي از پافشاري بر حق قانوني خود که پس از کشمکشهاي بسيار در مجلس ششم بالاخره به آن دست يافته بود، کوتاه آيد به گونه اي که حتي بالاترين مقام مسوول در اين سازمان خطاب به منتقدان دولتي توصيه کرد که علاج اين درد بايد از ريشه کرد و دولتمردان به جاي حذف صورت مساله با ترميم سرانه سلامت کاري کنند که نه سيخ بسوزد و نه کباب. با بالا گرفتن اين اختلاف نظرها بالاخره موضوع به صحن علني مجلس کشيده شد و 24 تن از نمايندگان مجلس که اغلب نيز از نمايندگان غير پزشک مجلس بودند، با امضاي طرحي با قيد دوفوريت، خواستار آن شدند که تعرفههاي تعيين شده از سوي نظام پزشکي تنها زماني امکان اجراييشدن داشته باشد که به تاييد دولت رسيده باشد. اما نمايندگان مجلس در صحن علني پس از بررسي دو فوريت اين طرح با آن مخالفت کردند و با تاييد يک فوريت آن، اجازه ندادند درباره اين قانون نوپا به صورتي عجولانه تصميمگيري شود. طراحان در دفاع از ضرورت دوفوريت اين طرح بر اين باور بودند که پس از تصويب قانون نظام پزشكي و واگذاري تصدي تعيين تعرفههاي بخش خصوصي، به صنف مربوطه كه در هيچ جاي دنيا سابقه ندارد، در عمل توليت نظام در كنترل جريان منابع و امكانات بخش سلامت زير سوال رفته است. آنها معتقد بودند که اين اتفاق در حالي رخ داده است كه بر اساس ماده 90 قانون برنامه چهارم توسعه بايد سهم مردم از هزينههاي سلامت حداكثر از 30 درصد افزايش نيابد و ميزان سهم خانوادههاي آسيبپذير از هزينههاي غيرقابل تحمل سلامت به يك درصد كاهش يابد اما با كمال تاسف با اعلام تعرفههاي نظام پزشكي در سال جاري، در عمل ميزان پرداخت مستقيم مردم تا 80 درصد افزايش يافته و ضمن آثار تورمي و تنزل شاخصهاي سلامت جامعه و افزايش نارضايتي عمومي، با ماده 2 قانون سازمان نظام پزشكي مغايرت دارد. هدايتخواه: دلايل امضاي من در صحن علني مجلس، ستار هدايت خواه، عضو کميسيون فرهنگي مجلس به عنوان يکي از طراحان، بيرغبتي پزشکان به ارايه خدمات تشخيصي و درماني در مراکز دولتي، ارجاع بيماران از مراکز دولتي به مطبهاي خصوصي از سوي برخي پزشکان، کاهش حضور استادان در مراکز آموزشي و دانشگاهي، افزايش جراحي و خدمات بيمورد پزشکي در بخش خصوصي و ناديده گرفته شدن ارزشهاي عالي اسلامي و حقوق بيماران را از جمله دلايل خود براي امضاي اين طرح اعلام کرد. وي با تاکيد بر نتيجه بخش نبودن برخورد دستوري، شيوع پديده زيرميزي در جامعه پزشکي را ناشي از ناعادلانه بودن تعرفهها خواند و افزود: «به طور قطع، دليل تصويب قانون واگذاري حق تعرفهگذاري در بخش خصوصي به سازمان نظامپزشکي نيز حذف همين سنت غلط بوده و اگر اين بار هم دقت نشود و يک قانونگذاري بدون کارشناسي و عجولانه صورت گيرد، احتمال دارد ضايعهاي ديگر براي قشر پزشکي ايجاد کنيم.» نماينده ملاير تصريح کرد: «ما نماد عملکرد دولت را در بيمارستانهاي دولتي ميبينيم. کدام يک از نمايندگان اعتماد دارند که عزيزان و نزديکان خود را در بيمارستانهاي دولتي بدون سفارش بستري کنند؟» وي با انتقاد از وضعيت تجهيزات پزشکي و بهداشت بيمارستانها در کشور گفت: «مگر ممکن است با طرحي دو فوريتي يک چالش مهم را حل کرد به عنوان نمونه مگر ميتوان با طرحي دوفوريتي قيمت مسکن را نصف کرد.» سپس مرتضي تمدن، نماينده شهرکرد در دفاع از دو فوريت طرح مذکور گفت: «در فضاي کنوني جامعه گويا مسابقه براي گرانفروشي به وجود آمده است که اين مساله امان همه مردم را بريده است، در اين فضا واقعا چه کسي بايد حامي مردم باشد. آيا جز مجلس راه ديگر وجود دارد؟ وي اضافه کرد: «ما نميگوييم قيمتها واقعي نشود ولي درآمد مردم هم بايد واقعي شود. با 200 هزار تومان حقوق چطور يک فرد ميتواند به درمان کوچکترين عارضه و بيماري بپردازد.» عضو کميسيون برنامه و بودجه با اشاره به اينکه دغدغههاي جامعه پزشکي براي مجلس نيز قابل درک است افزود: «مشکلاتي که در راهبري هزينههاي درماني وجود دارد، اين اجازه را به ما نميدهد که ما بتوانيم با شرايط کنوني با افزايش بيش از حد تعرفههاي پزشکي موافقت کنيم.» تمدن خاطرنشان کرد: «آيا ميتوان انتظار داشت که بخش خصوصي هم تعرفه وضع کند، هم نظارت کند و هم خود نسبت به مساله اعمال سياست کند، اينکه نميشود، مبادا نگاه دلسوزانه نسبت به پزشکان موجب فشار به مردم شود.» اما هادي حقشناس، ديگر عضو کميسيون برنامه و بودجه نظري مخالف تمدن داشت و گفت: «هيچکس به دنبال افزايش هزينهها در هيچ بخشي از جمله بخش بهداشت و درمان کشور نيست اما بايد واقعيتها را هم ديد.» وي ارجاع بيماران از مراکز دولتي به مراکز خصوصي را ناشي از واقعي نبودن تعرفههاي پزشکي دانست و علاج را کارآمدي نظام بيمهاي در کشور خواند و افزود: «تا زماني که نظام بيمهاي کارآمد نشود، هر چقدر هم تعرفهها را به صورت دستوري کم کنيم راه به جايي نميبريم و مساله مشابه طرح تثبيت قيمتها خواهد شد که تنها بر تورم در جامعه دامن زد.» اما احمد توکلي، رييس مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي به عنوان ديگر موافق دوفوريت طرح مذکور معتقد بود که اگر اين طرح به تصويب برسد، در واقع اختيار دربست تعيين تعرفههاي پزشکي از سازمان نظام پزشکي که يک سازمان مدافع صنف پزشکان است، گرفته شده و اجراي قطعي تعرفه ها منوط به تاييد دولت شده است. وي با اشاره به تاکيد علم اقتصاد بر آزادي مبادلات بازار افزود: «البته بحث سلامت به عنوان کالاي ممتاز شامل اين قاعده نميشود و در تمام کشورهاي دنيا بدون استثنا دولتها درباره کالاهاي ممتاز که سلامت نيز جزيي از آن است، مداخله ميکنند.» نماينده تهران همچنين با اشاره به دو شغلي بودن بيشتر پزشکان در دو بخش خصوصي دولتي تصريح کرد: «اين امر سبب اجحاف شديدي به مردم ميشود، بنابراين در شرايطي که ما با گراني شديد روبهرو هستيم و امکان بروز يک شوک تورمي در انتظار جامعه است، اين اقدام نظام پزشکي را قابل قبول نميدانم و معتقدم بايد با فوريت به اين مساله رسيدگي شود.» سرانجام نمايندگان حاضر در جلسه پس از استماع نظرات موافقان و مخالفان با دو فوريت اين طرح مخالفت کردند و مجلس تنها زماني که طراحان پيشنهاد يک فوريت را براي رايگيري تقديم هيات رييسه کردند، روي آن به توافق رسيد اما به نظر ميرسد که با توجه به حجم بالاي طرحها و لوايح يک فوريتي در نوبت بررسي، عمر مجلس هفتم به بررسي اين طرح يک فوريتي نرسيده و تعيين تکليف درخصوص اين مساله به مجلس هشتم واگذار شود. اما در اين ميان تعدادي از اعضاي کميسيون بهداشت و درمان در گفتگو با خبرنگار «سلامت» با تاييد مصوبه مجلس، بررسي موضوع مذکور را نيازمند کار کارشناسي دانسته و حتي برخي از اعضاي کميسيون بر اين باور بودند که تمام جنجالهاي به راه افتاده بر سر تعرفههاي پزشکي تنها جدالي سياسي است و بس. دکتر اميدوار رضايي در اين باره معتقد است که جنجال و دعواي وزارت بهداشت، وزارت رفاه، بيمهها با نظام پزشكي درباره تعرفههاي پزشكي نيز مانند هر جنجال ديگري يك بخش سياسي دارد و يك بخش ديگر آن فرافكني است و همه سعي ميكنند كوتاهي خود را با انداختن توپ در زمين ديگري توجيه كنند. فتاحي با انتقاد از تعريف نکردن سرانه واقعي و تعرفههاي پزشکي عادلانه در کشور ادامه داد: «در کنار اين دو معضل يک مديريت لنگان هم داريم که بخش سلامت را هدايت ميکند و قادر به حل مشکلات اين حوزه نيست، وزارت بهداشت اعلام کند که کدام کشور روي زمين وجود دارد که تعرفههاي پزشکي آن از ايران ارزانتر باشد.» نماينده اروميه با اشاره به گراني حاکم بر جامعه گفت: «سوال من از دولت اين است که مردم ما از مسکن وقيمت پول و آب بيشتر نالان هستند يا تعرفههاي پزشکي بخش خصوصي، ضمن آنکه اگر دولت راست ميگويد و دلسوز مردم است، چرا اين خوبي را از جيب پزشکان هزينه ميکند و اگر واقعا نيت حل مشکل مردم در بخش سلامت را دارد، چرا سرانه درمان را افزايش نميدهد.» وي گفت: «به نظر ميرسد که دولت براي اينکه روي مشکلات خود سرپوش بگذارد، جنگ رواني و سياسي به راه انداخته است و جنجالآفريني روي تعرفههاي پزشکي در حقيقت پيگيري مشکلات مردم نيست بلکه مسالهاي سياسي است که براي فرار از تورم علم شده است.» فتاحي با اشاره به تلاش برخي از دولتيان و مجلسيان براي لغو اختيار از نظام پزشکي در تعيين تعرفههاي پزشکي بخش خصوصي افزود: «اميد است که تصميمگيري در اين خصوص به مجلس هشتم واگذار شود زيرا با توجه به حضور دو وزير بهداشت در اين مجلس به طور قطع اين موضوع در فضاي بهتر و کارشناسيتري بررسي ميشود.» دکتر عوض حيدرپور، ديگر عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس، مردم را تنها متضرر دعواها و جنجالهاي به راه افتاده در مورد تعرفههاي پزشکي دانست و خواستار پايان دادن به اين جار و جنجالها شد. وي با اشاره به تشکيل کميتهاي پنج نفره در سال 85 براي تعيين تعرفههاي پزشکي و پرهيز از جنجالها و دعواهاي کنوني افزود: « اگر واقعا قصد دلسوزي براي مردم است بايد همانند سال 85 کميتهاي ويژه تشکيل شده و طي توافقي در خصوص تعرفهها به جمعبندي مناسب و منطقي رسيد زيرا در غير اينصورت همانند سال 86 تنها يک جار و جنجال ظاهري صورت ميگيرد و در عمل نيز کاري پيش نميرود.» وي اظهارداشت: «اگر اين روند ادامه پيدا کند، در نهايت با فروکشي اين دعواها تنها مردم هستند که با اين تعرفهها باقي ميمانند و چارهاي نيز جز پرداخت ندارند. اين در حالي است که بيمه پايه و بيمه مکمل نيز هيچ تعهدي در پرداخت آنها نميپذيرند و مردم مجبورند تمام آن را از جيب خود بدهند.» حيدرپور خاطر نشان کرد: «مسوولان وزارت بهداشت و نظام پزشکي نبايد تنها جنجالي را به راه بيندازند و بدون نتيجهگيري آن را رها کنند زيرا در صورت فقدان توافق و تعيين تعرفهها تنها مردم هستند که متضرر ميشوند و بايد سنگيني اين بار را به دوش بکشند.

دکتر شهبازخاني: نماد عملکرد دولت را در بيمارستانهاي دولتي ميبينيم
دکتر بيژن شهبازخاني، عضو فراکسيون اقليت مجلس پس از استماع توضيحات هدايتخواه ضمن ابراز مخالفت با دوفوريت اين طرح، گفت: « بايد مراقب بود با تصميمي غيرکارشناسانه و قوانيني که شرايط را براي نخبهگريزي مهيا ميکند، سبب آزردگيخاطر نخبگان کشور نشويم.»
اين عضوکميسيون بهداشت و درمان افزود: «براي تعرفههاي پزشکي نبايد به آن 5 درصد محدود از جامعه پزشکي که شناخته شده و پرمريض هستند، نگاه کرد بلکه بايد مجموعه پزشکان را ديد.» وي خاطرنشان کرد: «نبايد عجولانه قضاوت کرد. اين قانون فقط سه سال است که تصويب شده است و در صورت لغو آن تنها هرج و مرج را بيشتر کردهايم، به گونهاي که پول از بيمار گرفته ميشود و وکالت بلاعزل هم از او گرفته ميشود که فردا شکايت نکند.» شهبازخاني خاطرنشان کرد: « لغو اختيار از نظام پزشکي براي تعيين تعرفهها تنها مردم را از خدمات مطلوب کنوني که پزشکان ارايه ميدهند، محروم ميکند و نبايد عجولانه تصميمگيري کرد.»
تمدن: مسابقه گرانفروشي راه افتاده است
حقشناس: تا زماني که نظام بيمهاي کارآمد نشود، راه به جايي نميبريم
نماينده بندرانزلي با تاکيد بر تکرار نشدن اشتباه مجلس در تصويب طرح تثبيت قيمتها گفت: «شايد با تصويب دو فوريت اين طرح و تصويب نهايي آن، سازمان نظام پزشکي ناکارآمد شود اما بدانيد که پزشکان مطمئنا هزينههاي خود را به نوعي ديگر دريافت ميکنند.»
توکلي: دو شغله بودن بيشتر پزشکان سبب اجحاف شديدي به مردم ميشود
دکتر رضايي: اين دعوا سياسي است
دکتر فتاحي: جنجال تعرفههاي پزشکي، سرپوشي بر تورم
دکتر عابد فتاحي، عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس، بزرگنمايي بحث تعرفههاي پزشکي تعيين شده از سوي سازمان نظام پزشکي را بيمورد خواند و گفت: « در حال حاضر اصل مشکلات در حوزه سلامت در بخش دولتي است زيرا اين بخش تعرفههاي پزشکي را در کشور تعريف نميکند و همواره تا آذر ماه نسبت به اين مساله تعلل ميکند، در حالي که تعرفهها بايد در ابتداي هر سال تعيين و اعلام شود.»
دکتر حيدرپور: مردم، قرباني نهايي دعواي تعرفههاي پزشکي

سرطان همانند همه بيماريهاي ديگر اعم از مسري و غيرمسري قابل پيشگيري است. براساس آخرين تحقيقات انجام شده، 40 درصد سرطانها در حال حاضر، در جهان قابل پيشگيري هستند و 40 درصد هم امكان تشخيص زودرس آنها و درمان كامل برايشان وجود دارد.20 درصد باقيمانده كه مبتلا به سرطان ميشوند هم ميتوانند با درمانهاي اصلي و تسكيني زندگي قابلقبولي داشته باشند. اين اتفاق در زمينه پيشگيري هنوز در دنيا رخ نداده است و در كشور ما هم لازم است قدمهاي بزرگي برداشته شود تا حداقل از نيمي از سرطانها پيشگيري شود و مابقي نيز به نحو مطلوب درمان و مراقبت شوند. شرط اصلي براي رسيدن به اين وضعيت خوب توانمند شدن مردم براي آگاهي از چگونه زندگي كردن است، بدين معني كه مردم اگر بدانند چه چيزي خوب است و چه چيزي بد و سبك زندگي خود را بر مبناي رفتارهاي خوب طراحي كنند، قدرت اين مقابله را خواهند داشت. اين اتفاق در كشورهاي صنعتي پيش آمده است و متأسفانه در سالهاي آينده سرطان بيشتر در كشورهاي در حال توسعه و يا فقير لانه خواهد كرد. به همين دليل ضرورت توانمند شدن مردم در اولويت امور سلامت کشور قرار ميگيرد. اقدام دولت و ملت ژاپن در اين زمينه مثال زدني است، در ژاپن همانند بسياري از كشورهاي شرقي تعداد موارد سرطان معده رقم بالايي داشت و بسياري از مردم تنها به علت سرطان معده ميمردند اما با برنامهريزي درست دولت ژاپن و تغيير رفتار مناسب ژاپنيها، امروز اين سرطان در ژاپن كنترل شده و به رقم قابل قبولي سقوط كرده است. در اينجا سعي ميكنم بعضي از عوامل خطر را معرفي كنم: هروقت از سرطان صحبت ميكنيم، استعمال دخانيات به هر شكل اعم از سيگار كشيدن، قليان كشيدن، پيپ، چپق و يا هر نوع ديگري مطرح ميشود. بديهي که است ضرورت دارد مردم از مضرات استعمال دخانيات مطلع باشند و تلاش كنند از آن احتراز کنند، اما تحقيقات بينالمللي و تجربيات كشورهاي صنعتي نشان ميدهد كه علاوه بر آگاه شدن مردم از مضار غيرقابل پيشگيري مصرف دخانيات، لازم است حاكميت امور اجتماعي نيز قدمهاي موثري در اين زمينه بردارد، به همين جهت قوانين شناخته شدهاي در دنيا وجود دارد كه گاهي در ايران نيز به تصويب رسيده است اما تا اين تاريخ هنوز به طور کامل چهره عملي به خود نگرفته است. مصرف دخانيات بايد يك كار ناپسند تلقي شود كه هم مصرفكننده زيان ميبيند و هم انسانهاي ديگري كه هيچ گناهي جز هم جواري با افراد مصرفكننده مواد دخاني ندارند. به همين دليل در تمامي كشورهاي صنعتي محل كشيدن سيگار و يا پيپ و غيره از محل كار و زندگي مردم جدا شده است و انسانهاي سيگاري مكلف هستند، با احساس شرمندگي از محل اصلي خود دور شده و در محل كوچك و به طور معمول غيرمناسبي سيگار بكشند و يا در هتل اگر تقاضاي اتاقي بكنند كه استعمال دخانيات در آن آزاد باشد بايد پول بيشتري بپردازند و اين پول بيشتر بايد براي سلامت مردم هزينه شود اما ميبينيم هنوز در كشور ما استعمال دخانيات مانند قليان و سيگار در محلهاي عمومي كه بهطور معمول محل تفريح مردم است و براساس قانون هم منع شده است در قهوهخانهها، رستورانها و... آزاد است. اين رفتار حاكميتي بايد با قدرت اصلاح شود. البته شرط اصلي اجراي قانون در كشور ما هم آگاهي مردم و پشتيباني از حاكميت است. براساس قوانين بينالمللي قيمت سيگار بايد به حدي گران باشد كه امكان تامين هزينه آن از عهده هر فردي برنيايد، البته اين گراني به نفع بيتالمال بايد باشد نه به نفع شركتهاي دخاني و چند مليتي. در حالي كه در حال حاضر قيمت سيگار در كشور ما به حدي ارزان است كه با هر پولي و هر كسي ميتواند آن را تأمين كند و اين ضدسلامت است. در كشورهاي صنعتي و براساس قوانين بينالمللي كه از سوي مجلس شوراي اسلامي هم تاييد شده است، فروش سيگار به صورت نخ و به افراد كمتر از 18 سال ممنوع است اما در كشور ما اين اتفاق هنوز عملي نشده است و نوباوههاي نازكتر از گل هم ميتوانند هر تعداد نخ سيگار و براي هر كس تهيه كنند. همچنين است محدوديت محل فروش و يا تبليغات كه از اقدامات مؤثر در پيشگيري از استعمال دخانيات است. ملاحظه ميفرماييد كه تنها آگاهي مردم از مضرات دخانيات براي كنترل مصرف آن كافي نيست و لازم است دولت نيز اقدامات قانونمندانه و جدي به عمل آورد. بعضي از عفونتها از عوامل خطر ايجاد سرطان، در نقاط متعدد بدن هستند، به همين دليل شناخت و معالجه آنها و يا پيشگيري از آلوده شدن به آنها ميتواند در پيشگيري از بروز سرطانها مؤثر باشد. بعضي از اين عفونتها كه در ايجاد سرطانها دخالت دارند عبارتند از: • عامل انگلي به اسم شيستوزوميازيس كه در مثانه جاي ميگيرد و در ايجاد سرطان در مثانه مؤثر است. اين انگل در ايران مهار شده است ولي هنوز در بخشهايي از استان خوزستان وجود دارد و نيازمند مراقبت ميباشد. • ويروس مخصوصي كه در ايجاد سرطان خون (لمفوم هوچكين) و سرطان حلق و حنجره دخالت دارد (ويروس ابشتاين بار). • باكتري مخصوصي كه در معده زندگي ميكند و با سرطان معده قرابت دارد. اين باكتري معروف همان هليکوباکتر پيلوري است. • ويروس ديگري با سرطان دهانه رحم نزديكي زيادي دارد كه به نام ويروس پاپيلوماي انساني معروف است. • ويروسهاي هپاتيت B و C نيز از عوامل ايجادي سرطان كبد هستند، خوشبختانه با واكسيناسيون كودكان ايراني با واكسن هپاتيت B اين ويروس در ايران نيز در حال كنترل است اما هنوز براي هپاتيت C قدم اساسي برداشته نشده است و واكسن ويژهاي نيز ندارد. • انجام فعاليت فيزيكي منظم براي تمامي سنين و در همه وضعيتها الزامي است. حداقل ميزان فعاليت فيزيكي نيم ساعت راهپيمايي روزانه است كه بايد به طور منظم و در ساعات معين صورت گيرد. بديهي است انجام فعاليتهاي بيشتر بهره بهتري نصيب ميكند. • رژيم غذايي نيز از علل مهم مؤثر در ايجاد سرطانهاست، هر نوع رژيمي كه به افزايش وزن منجر شود، در ايجاد بسياري از سرطانها از جمله سرطان پستان و سرطان روده بزرگ مؤثر است. وجود چربي در رژيم غذايي بهخصوص اگر ميزان اسيدترانس آن بالا باشد و يا چربيهاي حيواني (مانند گوشت چرب، كله و پاچه و...) در رژيم وجود داشته باشد. سبزيها و ميوهها نيز به خصوص اگر تازه مصرف شوند، در كاهش سرطانها به خصوص سرطانهاي گوارشي مانند سرطان روده بزرگ موثر هستند. • آلودگيهاي شيميايي نيز از عوامل مهم ايجاد سرطان است، اگر آبهاي مصرفي به فلزات سنگين و يا كودهاي شيميايي و سموم گياهي آلوده باشد و يا مواد كشاورزي به اين عوامل آلوده باشد، مانند چاههاي آبي كه در زمينهاي كشاورزي قرار دارند و يا رها شدن فاضلابهاي صنعتي كارخانهها در محيطهاي زندگي كه ميتواند هم محصولات كشاورزي و هم آب را آلوده كند، احتمال سرطان افزايش مييابد. توجه به منبع آب مصرفي و محصولات كشاورزي از اهم وظايف مديريت سلامت كشور است اما آگاهي مردم نيز ميتواند در اين زمينه كمك كننده باشد. وجود مواد شيميايي در مواد غذايي به ويژه به عنوان نگهدارنده مانند نيتريتها كه براي كنسرو كردن مواد غذايي گوشتي مصرف ميشود، از عوامل مهم سرطانزا به حساب ميآيند. غذاهاي گوشتي كه به صورت طولاني مدت مصرف شوند مانند سوسيس و كالباس و غذاهاي آماده به طور معمول داراي اين نوع مواد شيميايي نگهدارنده هستند. رعايت بهداشت دهان و دندان و بهداشت عمومي نيز از عوامل مؤثر در پيشگيري از سرطانهاست. سرطانهاي مري و معده با رعايت نکردن بهداشت دهان و دندان رابطه مستقيم دارند بنابراين مسواك زدن و پاكيزه نگهداشتن دهان و دندانها از اولويتهاي پيشگيري است. • بسياري از مواد ريزمغذي مانند آهن، كلسيم، روي و ويتامينهايي چون ويتامين C و ويتامينهاي گروه B از عوامل پيشگيريكننده سرطانها نيز هستند. با توجه به وضعيت كمبود دريافت ريزمغذيها در كشور ما مصرف اين مواد براي همه مردم به ويژه در سنين بالا توصيه ميشود. تحقيقات نشان داده است كه دو سوم بيماريها در سنين بالا حاصل رفتارهاي نابهجا و سبك زندگي نادرست در سنين نوجواني و تماس با عوامل خطر در سنين كودكي است، بنابراين اصلاح سبك زندگي از اوان كودكي بايد مورد توجه قرار گيرد تا از عوارض آن در بزرگسالي پيشگيري كرده باشيم. عوامل خطر سرطانساز كه از آنها نام برده شد، براي بسياري از بيماريهاي ديگر نيز مشترك هستند، بنابراين شناسايي و اصلاح رفتارها در مقابل اين عوامل خطر نه تنها موجب پيشگيري از بروز سرطان ميشود بلكه از بسياري از بيماريهاي ديگر نيز پيشگيري ميکند. تامين اجتماعي نكته مهمي كه بايد رعايت كرد، قدرتمند شدن انسانها در مقابل متغيرهاي اجتماعي است، اگر انساني از پشتوانه اجتماعي مناسب برخوردار باشد، قدرت مقابله با بيماريها از جمله سرطان را بهتر پيدا ميكند كه در كميت و كيفيت زندگي او مؤثر است. يكي از ردههاي تامين اجتماعي، بهرهگيري از نظامهاي بيمهاي در كشور است كه زمينههاي دولتي و زمينههاي خصوصي بيمهگري در كشور فراهم شده است و افراد با بيمه كردن خود و خانواده خويش ميتوانند از زير ساختارهاي اجتماعي براي مقابله با ناملايمات از جمله بيماريها و سرطان استفاده كنند
روند رو به رشد سرطان در ايران
ما ميدانيم كه در 10 سال آينده ميزان موارد سرطان در كشور ما قريب دو برابر و در 15 سال آينده نزديك به سه برابر خواهد شد. اين افزايش بيشتر به علت بالا رفتن سن جمعيت در كشور ماست، زيرا ميزان اميد به زندگي (سني كه يك ايراني در ابتداي تولد انتظار دارد به آن برسد) از سال 56 در پيش از پيروزي انقلاب اسلامي به قريب 74 سال رسيده است و همچنان رو به بالا خواهد بود اما به جز موضوع افزايش سن عوامل ديگري نيز در ايجاد سرطان دخالت دارند كه به طور خلاصه به دو گروه تقسيم ميشوند:
گروه اول: عللي هستند كه امكان پيشگيري از آنها با علم امروز جامعه پزشكي وجود ندارد اما شناختن آنها و پيگيري آنها ميتواند ما را به موقع به تشخيص سرطان برساند كه در اين صورت بيماران در گروهي قرار ميگيرند كه اگر چه به سرطان مبتلا ميشوند اما با معالجه به موقع و درست ميتوانند زندگي عادي و قابل قبولي داشته باشند.
گروه دوم: عوامل خطر سرطانزا هستند، اينها عواملي هستند كه با شناخت درست از آنها و رعايت شرايط علمي و عملي مناسب امكان پيشگيري از سرطان به نحو مطلوب وجود خواهد داشت. اين تجربه در بسياري از كشورهاي صنعتي جهان عملي شده است و خيلي از سرطانها در آن كشورها مهار شدهاند. به عنوان مثال، سرطان معده كه امروز عامل اول سرطان در مردان ايراني است و علت اصلي مرگ ناشي از سرطان در زنان و مردان ايراني است، در كشورهاي غربي كنترل شده و به رقم بسيار پايينتري نسبت به كشور ما رسيده است.
چه بايد کرد؟
استعمال دخانيات
عفونتها
كشورهاي صنعتي با اقدامات جدي مديريتي اين عوامل عفوني را كنترل كردهاند و تنها در 7 درصد موارد هنوز عوامل عفوني پايدار هستند اما در كشور ما و كشورهاي مشابه اين عوامل تا 26 درصد موارد در ايجاد سرطان دخالت دارند.
سبك زندگي
روش زندگي عامل مهم ديگري در ايجاد سرطانهاست كه اگرچه در اينجا هم وظيفه مديريتهاي اجتماعي مهم است اما وظيفه تكتك افراد هم مهم است اگر شما مردم عزيز در اين زمينه توانمند شده و كمك كنيد، به آساني در حد مؤثري ميتوانيد از سرطانها پيشگيري کنيد، بعضي از رفتارهاي فردي كه در اين زمينه مؤثر هستند عبارتند از:
پيشگيري از سرطان در چه سني بايد صورت گيرد؟
نكته مهم
اين روزها اگر در يکي از پاساژها يا مراکز خريد اصلي شهر گردشي بکنيد، حتما در يک گوشه از آن غرفه کوچکي ميبينيد که خوراکيهايش رنگارنگ و دوست داشتني است که نه تنها کودکان را که با اصرار از والدينشان ميخواهند برايشان از اين پاستيلهاي کيلويي بخرند، به سوي خود ميکشاند بلکه بزرگترها هم بدشان نميآيد طعم دلخواهشان را پيدا کنند و آن را بچشند. ولي اين پاستيلهاي کيلويي از کجا يک دفعه سر و کلهشان پيدا شد؟ اصلا بهداشتياند؟ مراحل تهيه و عرضه آن کنترل ميشود. اگر شما هم عاشق پاستيل و دوست صميمي آن ژلههاي رنگارنگ هستيد که تزئينکننده رنگي سفرههاي مهمانيهاي شماست، بد نيست، با ارزش غذايي اين محصولات غذايي صنعتي آشنا شويد. پاستيلهاي کوچک نوشابهاي يا ميوهاي، حتي بزرگترها را هم به ناخنک زدن وسوسه ميکنند. پاستيلها نوعي آبنبات کوچک و لاستيکي هستند که بيشتر به شکل خرسهاي کوچک رنگارنگ به بازار عرضه ميشوند. پاستيلها در شکلهاي کرم، قورباغه، همبرگر کوچک، توتفرنگي، آلبالو، بطري نوشابه، سيب، پرتقال و... شکلهاي جالب و دوست داشتني ديگر به بازار عرضه ميشود. شايد دوست داشته باشيد بدانيد اين پاستيلهاي رنگارنگ از چه موادي ساخته شدهاند و ارزش غذايي دارند يا نه؟ انواع اصلي و قديميتر پاستيلها از شکر، شربت گلوکز، طعمدهندهها، رنگهاي خوراکي و ژلاتين ساخته شدهاند. ژلاتيني که در ساخت پاستيلها استفاده ميشود از استخوان گاو و يا خوک به دست ميآيد. در ميان بيش از صد نوع محصول يک شرکت اتريشي، تنها در چهار نوع آن از ژلاتين خوک استفاده نشده است که متاسفانه برخي از انواع موجود در کشور، از نوع خوکي آن است. اين شکلاتهاي اتريشي با مغز ژلهاي که از استخوان خوک توليد ميشود، در فروشگاهها وجود دارد و شايد کسي از مواد اوليه آن اطلاع دقيقي نداشته باشد. جالبتر اينکه روي بستههاي آن ذکر نشده است که ژلاتين اين شکلاتها با مغز ژلهاي از خوک به دست آمده است. اين شکلاتها ساخت کشور اتريش است و گفته ميشود که در ساخت آن از پودر استخوان خوک استفاده ميشود که به شکلات حالت ژلهمانندي ميدهد و هنگام خوردن در دهان آب ميشود و بسيار چسبناک است. بسياري از مسلمانان اروپا به دليل اطلاع داشتن از آغشته بودن اين شکلات به پودر استخوان خوک، از مصرف آن خودداري ميکنند. شما حتي اگر به سايت اينترنتي اين شرکت مراجعه کنيد، خواهيد ديد که در آن بر استفاده از ژلاتين خوکي تاکيد و ذکر شده که فقط در چهار نوع از محصولات اين شرکت پاستيلسازي از ژلاتين خوک استفاده نشده است. اين در حالي است که گفته ميشود محصولات اين شرکت در برخي فروشگاهها عرضه ميشود. اگر شما هم نخواهيد از پاستيلهايي که در آن از ژلاتين خوکي استفاده شده است استفاده کنيد، بايد به سراغ پاستيلهايي برويد که از استخوان گاو، ژلاتين آن گرفته شده است. ژلاتين، هيدروکلوئيدي از جنس پروتئين است که به دليل ويژگيهاي منحصر به فرد آن در ايجاد ژل و قوام دهندگي در صنايع غذايي به طور گستردهاي مورد استفاده قرار ميگيرد. براي اينکه پاستيل و يا ژلهاي که ژلاتين در آن استفاده شده است، ارزش غذايي مطلوبي داشته باشد لازم است اين ژلاتين به روش صحيح از استخوان گاو استخراج شود که يکي از بهترين روشهاي استخراج ژلاتين از استخوان گاو، روش آنزيمي است. اگر ژلاتين به بهترين صورت استخراج و فنآوري شود، پاستيلها و يا ژلههايي که از آن ساخته ميشود، استحکام مناسبي دارد و به خوبي در بدن جذب ميشود. متخصصان تغذيه ميگويند پاستيل فاقد هيچگونه کالري است ولي در سالهاي اخير برخي از کارخانههاي توليد پاستيل، ويتامين c را نيز به محصولات خود افزودهاند. برخي از کارخانهها هم تلاش کردهاند براي تشويق مصرفکنندگان به خريد پاستيل، مولتيويتامينها را نيز به آن بيفزايند و با تاکيد بر ارزش سلامتي پاستيلهاي خود، جايگاهي در بازار فروش به دست آورند. نکته ديگري که در پاستيلها سلامت را تهديد ميکند، پوسيدگيهاي دنداني است چون اين ژلاتينهاي چسبنده به دندانها ميچسبند و چون کودکان به طور معمول در رعايت بهداشت دهان و دندان کوتاهي ميکنند، پيامد خوردن پاستيل و مسواک نزدن صحيح، پوسيدگي دندان براي کودکان است. براي حل اين مشکل، شرکتهاي سازنده تلاش کردهاند قند «زايليتول» را جايگزين شيرينکنندههاي پوسيدگيزا در پاستيلها کنند تا پاستيلها موجب پوسيدگي دندانها نشوند. يکي ديگر از خطرات احتمالي پاستيلها براي سلامت، ژلاتين پاستيلها است. برخي از انواع ژلاتين حاوي پريونها هستند. پريونها براي سلامت انسان مضرند. پريون نوعي پروتئين است که شکل اصلي خود را از دست داده و ميتواند موجب بيماري آنسفالوپاتي اسفنجي گاوي شوند که سبب تخريب مغز و نخاع ميشود و مرگ را در پي دارد. سازمان غذا و داروي آمريکا هشدار ميدهد، در صورتي که ژلاتين گاوي براي ساخت پاستيل يا ژله به روش صحيح فنآوري نشود، احتمال انتقال اين بيماري از گاو به انسان در اثر استفاده از پاستيل يا ژلهاي که در آن از ژلاتين آلوده استفاده شده است، وجود دارد. شايد شما انتظار هر چيزي را درون پاستيل داشته، به جز ماده مخدر. ولي اين حقيقتي است که سرهنگ غلامرضا غلامنژاد، رييس پليس مبارزه با مواد مخدر مازندران، در نخستين روزهاي سال نو فاش کرده است. ماده مخدر پانکراک در اشکالي مانند آدامس و پاستيل توزيع ميشود و به صورت جويدني يا مکيدني توزيع ميشود که افراد فرصتطلب و سودجو آن را به عنوان خوشبوکننده دهان به جوانان ميفروشند. غلامنژاد ميگويد: «پانکراک در اشکالي مانند آدامس و پاستيل توزيع شده و به صورت جويدني و مکيدني از آن استفاده ميشود.» وي تصريح کرد: «پاستيلها و آدامسهايي که حاوي اين ماده مخدر هستند، بيشتر در استانهاي شرقي توزيع شدهاند.» با اين حساب اگر ميخواهيد پاستيل هم خريداري کنيد، از فروشگاههاي معتبر تهيه کنيد تا گرفتار اين پاستيلهاي حاوي مواد مخدر نشويد. اين نوع پاستيلها بيشتر در دستفروشيها و دکهها و کيوسکهاي مختلف عرضه ميشوند. اين ماده مخدر حاوي آرسنيک و ناس و مواد شيميايي ديگري است که عوارض بسياري را براي کودکان در پي دارد. مارمالادها، ژلهها، شيرينيها و بستنيها، پاستيلها، همه و همه به ژلاتين ناخنکي ميزنند و ردپاي ژلاتين را ميتوان در همه اين خوراکيهاي خوشمزه پيدا کرد. ژلاتين به آساني در بدن جذب ميشود و حتي به گوارش ساير مواد غذايي از طريق توليد اموليسون کمک ميکند. از ژلاتين گاهي به عنوان مکمل غذايي در رژيمهاي مخصوص استفاده ميشود. به طور معمول، ژلاتين 80 درصد پروتئين، 13 درصد رطوبت و 2 درصد مواد معدني دارد. پروتئينهاي ژلاتين حاوي اسيدهاي آمينه مفيد براي سلامت انسان است. براي اينکه ژلاتيني که در توليد ژله و پاستيل و... استفاده ميشود، کيفيت مناسبي داشته باشد بايد به خوبي فنآوري شده باشد، کارشناسان بهداشتي، رنگ و وضوح، تستهاي ميکروبي، قدرت ژل و قوام ژلاتين و... را معيارهاي ارزيابي يک ژلاتين خوب ميدانند. جالب است که بدانيد تا پيش از اين بيشترين ژلاتين مورد استفاده در صنايع غذايي و دارويي کشورمان از خارج وارد ميشد و در سال گذشته، نخستين کارخانه توليد ژلاتين در کشورمان در مشهد افتتاح شد. با تاسيس اين کارخانه شش ميليون دلار صرفهجويي ارزي ميشود. اين واحد توليدي مواد اوليه توليد خود را از استخوان حاصل از کشتار سنگين گاو و شتر تامين ميکند. اين واحد نخستين توليدکننده ژلاتين حلال حاصل از ذبح شرعي دام در کشور و منطقه است در حالي که بيش از 60 درصد ژلاتين توليد شده در دنيا از پوست و استخوان خوک توليد ميشود.
پاستيلهاي خوکي
پاستيلهاي گاوي
پاستيلهاي خرسي؛ دوست يا دشمن؟
پاستيلهاي مخدر
ژلاتين زير ذرهبين
در ميان مردم تصور غلطي از خوردن مرتب صبحانه وجود دارد مبني بر آنکه صبحانه موجب چاقي ميشود. برخي به غلط تصور ميكنند كه خوردن صبحانه موجب چاقيشان ميشود در حالي كه سخت در اشتباه هستند. اين گروه بايد بدانند كه اين وعده غذايي ركن اساسي يك برنامه غذايي سالم محسوب ميشود و حذف آن موجبات چاقي به خصوص در بچهها و حتي عدم رشد قدي و وزنيشان را فراهم ميسازد زيرا خوردن ناشتايي به كنترل اشتها در وعدهها و ميان وعدههاي بعدي کمک ميکند. براي تبديل اين وعده غذايي به يکي از وعدههاي اصلي براي تامين مواد مغذي مورد نياز با آرامش كامل بنشينيد و غذا بخوريد و تلاش كنيد با دور كردن استرس از وعده غذاييتان بيشترين لذت را ببريد. هنگاميكه غذايتان را با عجله ميخوريد، طعم غذا را به طور كامل احساس نخواهيد كرد .بااينکه ممكن است مانند زماني كه در خانه هستيد براي خوردن وقت نگذاريد توصيه ميشود، حتي هنگاميكه در اداره نيز هستيد با آرامش صبحانه را ميل کنيد. شما مي توانيد اين کار را قبل از شروع کار روزانه و در پشت ميزکار انجام دهيدبراي مثال لقمههاي كوچكي راكه به عنوان صبحانه به همراه آورده ايد، ميل كنيد. افراد شاغل به دليل آنكه دير ميخوابند و دير از خواب برميخيزند، فرصت كافي براي خوردن صبحانه نداشته و اغلب اين استرس موجب كاهش اشتهايشان در صرف ناشتايي و بدخلقي و افت توان در تمام ساعات روز كاريشان ميشود. بسياري از افراد به دليل اشتها نداشتن، اين وعده را رفته رفته فراموش کرده و ممکن است هفتهاي يکبار هم صبحانه نخورند. در حالي که توصيه ما به شما آن است که اولا بين شام تا صبحانه 6 تا 8 ساعت فاصله بگذاريد تا معدهتان کاملا تخليه شود. از اين رو، بهتر است شامتان را زود بخوريد تا بعد از بيدار شدن از خواب شبانه براي صبحانه اشتهاي کافي داشته باشيد. دوم اينکه دير نخوابيد زيرا داشتن اين عادت هم بر اشتهاي شما در صبح تاثير ميگذارد به اين ترتيب که خواب آلودگي از خوردن غذا در اين وعده جلوگيري ميکند و آخر اينکه خوردن انواع تنقلات بعد از شام نيز يکي ديگر از موانع درست صبحانه خوردن است. به خاطر همينهاست که ميگويند صبحانهتان را تنها بخوريد اما شامتان را با دشمنتان شريک شويد. فراموش نكنيد كه صبحانه فرصتي عالي براي افزايش دريافت ويتامينها و مينرالهاي روزانه است. تحقيقات اخير نشان دادهاند، افرادي كه صبحانه ميل ميكنند ويتامين B6، اسيدفوليك، C، كلسيم، منيزيم، آهن، پتاسيم و فيبر بيشتري در مقايسه با افرادي كه صبحانه را از برنامه غذاييشان حذف كردهاند، دريافت ميكنند.
|
|
POWERED BY BLOGFA.COM |
|